पुरवठा साखळीतील आव्हाने २०२२ मध्येही कायम राहतील.

जागतिक अर्थव्यवस्था अलीकडच्या काळातील सर्वात अभूतपूर्व पुरवठा साखळी अस्थिरतेचा अनुभव घेत आहे.

युरोपच्या विविध भागांतील छपाई शाई उद्योगांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या संघटनांनी, २०२२ मध्ये प्रवेश करत असताना या क्षेत्राला सामोरे जाव्या लागणाऱ्या पुरवठा साखळीच्या नाजूक आणि आव्हानात्मक स्थितीचे तपशीलवार वर्णन केले आहे.

युरोपियन प्रिंटिंग इंक असोसिएशन (EuPIA)कोरोना विषाणूच्या महामारीने एका मोठ्या संकटासाठी आवश्यक असलेल्या घटकांसारखीच सामूहिक परिस्थिती निर्माण केली आहे, या वस्तुस्थितीवर प्रकाश टाकला आहे. विविध घटकांच्या एकत्रित परिणामामुळे आता संपूर्ण पुरवठा साखळीवर गंभीर परिणाम होत असल्याचे दिसून येत आहे.

बहुसंख्य अर्थशास्त्रज्ञ आणि पुरवठा साखळी तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक अर्थव्यवस्था अलीकडच्या काळातील सर्वात अभूतपूर्व पुरवठा साखळी अस्थिरतेचा अनुभव घेत आहे. उत्पादनांची मागणी पुरवठ्यापेक्षा सातत्याने जास्त होत आहे आणि परिणामी, जागतिक स्तरावर कच्च्या मालाची आणि मालवाहतुकीची उपलब्धता मोठ्या प्रमाणात प्रभावित झाली आहे.

जागतिक महामारीमुळे निर्माण झालेली ही परिस्थिती, ज्यामुळे अनेक देशांमध्ये उत्पादन ठप्प झाले आहे, ती प्रथम घरातच अडकलेल्या ग्राहक वर्गाने नेहमीपेक्षा जास्त आणि गर्दीच्या हंगामाव्यतिरिक्त इतर वेळी वस्तू खरेदी केल्यामुळे अधिकच बिकट झाली. दुसरे म्हणजे, जगभरात साधारणपणे त्याच वेळी जागतिक अर्थव्यवस्थेच्या पुनरुज्जीवनामुळे मागणीत अतिरिक्त वाढ झाली.

महामारीमुळे लागू केलेल्या विलगीकरणाच्या गरजा आणि कर्मचारी व चालकांची कमतरता यांमुळे थेट निर्माण झालेल्या पुरवठा साखळीतील गंभीर समस्यांनीही अडचणी निर्माण केल्या आहेत, तर दुसरीकडे चीनमध्ये, चिनी ऊर्जा कपात कार्यक्रमामुळे उत्पादनात झालेली घट आणि प्रमुख कच्च्या मालाच्या कमतरतेमुळे उद्योगाच्या डोकेदुखीत आणखी भर पडली आहे.

मुख्य चिंता

छपाईची शाई आणि कोटिंग्ज उत्पादकांसाठी, वाहतूक आणि कच्च्या मालाच्या कमतरतेमुळे खाली नमूद केल्याप्रमाणे विविध आव्हाने निर्माण होत आहेत:

• _x0007_ छपाईच्या शाईच्या उत्पादनात वापरल्या जाणाऱ्या अनेक महत्त्वाच्या कच्च्या मालाच्या—उदा. वनस्पती तेल आणि त्यापासून बनवलेली उत्पादने, पेट्रोकेमिकल्स, रंगद्रव्ये आणि TiO2—पुरवठा आणि मागणीतील असंतुलनामुळे EuPIA सदस्य कंपन्यांना मोठा अडथळा निर्माण होत आहे. या सर्व श्रेणींमधील सामग्रीची मागणी कमी-अधिक प्रमाणात वाढत आहे, तर पुरवठा मात्र मर्यादितच आहे. या क्षेत्रांमधील मागणीतील अस्थिरतेमुळे विक्रेत्यांच्या मालाच्या पाठवणीचा अंदाज वर्तवण्याच्या आणि नियोजन करण्याच्या क्षमतेत गुंतागुंत वाढली आहे.

• _x0007_चीनच्या ऊर्जा कपात कार्यक्रमामुळे चीनमध्ये वाढलेली मागणी आणि कारखाने बंद पडल्याने, TiO2 सह रंगद्रव्यांच्या किमतीत अलीकडे मोठी वाढ झाली आहे. आर्किटेक्चरल पेंट उत्पादन (कारण ग्राहक घरीच थांबल्यामुळे जागतिक DIY क्षेत्रात मोठी वाढ झाली आहे) आणि पवनचक्की उत्पादनासाठी TiO2 ची मागणी वाढली आहे.

• _x0007_अमेरिका आणि लॅटिन अमेरिकेतील प्रतिकूल हवामानामुळे सेंद्रिय वनस्पती तेलांच्या पुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे. खेदाची गोष्ट म्हणजे, हे चीनच्या आयातीच्या वेळीच घडले आणि या कच्च्या मालाच्या प्रकाराचा वापर वाढला आहे.

• _x0007_ पेट्रोकेमिकल्स—म्हणजेच यूव्ही-क्युरेबल, पॉलीयुरेथेन आणि ॲक्रेलिक रेझिन्स व सॉल्व्हेंट्स—यांच्या किमती २०२० च्या सुरुवातीपासून वाढत आहेत आणि यापैकी काही सामग्रीच्या मागणीत अपेक्षेपेक्षा जास्त वाढ झाली आहे. याव्यतिरिक्त, उद्योगाने अनेक अनपेक्षित नैसर्गिक आपत्तींचा सामना केला आहे, ज्यामुळे पुरवठा आणखी मर्यादित झाला आहे आणि आधीच अस्थिर असलेली परिस्थिती अधिकच बिकट झाली आहे.

खर्च वाढत असल्याने आणि पुरवठा कमी होत असल्याने, कच्चा माल आणि संसाधनांसाठीच्या तीव्र स्पर्धेमुळे छपाईची शाई आणि कोटिंग उत्पादकांवर मोठा परिणाम होत आहे.

तथापि, उद्योगासमोरील आव्हाने केवळ रासायनिक आणि पेट्रोकेमिकल पुरवठ्यापुरतीच मर्यादित नाहीत. पॅकेजिंग, मालवाहतूक आणि परिवहन यांसारख्या उद्योगाच्या इतर पैलूंनाही अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.

• _x0007_उद्योग क्षेत्राला ड्रमसाठी लागणाऱ्या स्टीलचा आणि बादल्या व जारसाठी वापरल्या जाणाऱ्या एचडीपीई (HDPE) फीडस्टॉकचा तुटवडा जाणवत आहे. ऑनलाइन व्यापारातील वाढत्या मागणीमुळे कोरुगेटेड बॉक्स आणि इन्सर्ट्सच्या पुरवठ्यावर ताण येत आहे. कच्च्या मालाचे वाटप, उत्पादनातील विलंब, फीडस्टॉक, अनपेक्षित नैसर्गिक आपत्ती आणि कामगारांची कमतरता या सर्वांमुळे पॅकेजिंगच्या मागणीत वाढ होत आहे. मागणीची अभूतपूर्व पातळी पुरवठ्यापेक्षा जास्त आहे.

महामारीमुळे (लॉकडाऊन दरम्यान आणि नंतरही) ग्राहकांच्या खरेदीत मोठ्या प्रमाणात असामान्य वाढ झाली, ज्यामुळे अनेक उद्योगांमध्ये मागणीत प्रचंड वाढ झाली आणि हवाई व सागरी मालवाहतूक क्षमतेवर ताण आला. जेट इंधनाच्या किमती वाढल्या आहेत, त्याचबरोबर शिपिंग कंटेनरच्या किमतीही वाढल्या आहेत (आशिया-पॅसिफिक ते युरोप आणि/किंवा अमेरिका या काही मार्गांवर, कंटेनरच्या किमती सामान्य दरापेक्षा ८-१० पटीने वाढल्या आहेत). सागरी मालवाहतुकीची वेळापत्रके असामान्य झाली आहेत आणि मालवाहू कंपन्या अडकून पडल्या आहेत किंवा कंटेनर उतरवण्यासाठी बंदरे शोधण्यात त्यांना अडचणी येत आहेत. वाढलेली मागणी आणि अपुरी तयारी असलेल्या लॉजिस्टिक्स सेवा यांच्या एकत्रित परिणामामुळे मालवाहतूक क्षमतेची तीव्र कमतरता निर्माण झाली आहे.

• महामारीच्या परिस्थितीमुळे, जागतिक बंदरांवर कडक आरोग्य आणि सुरक्षा उपाययोजना लागू करण्यात आल्या आहेत, ज्यामुळे बंदरांच्या क्षमतेवर आणि मालवाहतुकीवर परिणाम होत आहे. बहुतेक सागरी मालवाहू जहाजे त्यांच्या नियोजित आगमनाच्या वेळा चुकवत आहेत, आणि जी जहाजे वेळेवर पोहोचत नाहीत त्यांना नवीन स्लॉट उपलब्ध होण्याची वाट पाहताना विलंबाचा सामना करावा लागतो. यामुळे २०२० च्या शरद ऋतूपासून मालवाहतुकीचा खर्च वाढण्यास हातभार लागला आहे.

अनेक प्रदेशांमध्ये ट्रक चालकांची तीव्र कमतरता आहे, परंतु युरोपमध्ये ही कमतरता सर्वाधिक तीव्रतेने जाणवत आहे. ही कमतरता नवीन नसून किमान १५ वर्षांपासून चिंतेचा विषय असली तरी, जागतिक महामारीमुळे ती अधिकच वाढली आहे.

दरम्यान, ब्रिटिश कोटिंग्स फेडरेशनच्या अलीकडील एका संदेशातून असे दिसून आले की, २०२१ च्या सुरुवातीच्या शरद ऋतूमध्ये कच्च्या मालाच्या किमतींमध्ये नवीन वाढ झाली होती, ज्याचा परिणाम यूकेमधील पेंट आणि प्रिंटिंग शाई क्षेत्रांवर झाला, म्हणजेच उत्पादकांवर आता खर्चाचा आणखी मोठा दबाव आला होता. या उद्योगातील एकूण खर्चापैकी सुमारे ५०% खर्च कच्च्या मालावर होत असल्याने आणि ऊर्जेसारखे इतर खर्चही झपाट्याने वाढत असल्याने, या क्षेत्रावरील परिणामाचे गांभीर्य कमी लेखता येणार नाही.

गेल्या १२ महिन्यांत तेलाच्या किमती आता दुप्पटीहून अधिक झाल्या आहेत आणि मार्च २०२० मधील महामारीपूर्व नीचांकी पातळीच्या तुलनेत २५०% नी वाढल्या आहेत. ही वाढ १९७३/७४ च्या ओपेक-प्रणित तेल दर संकटाच्या काळात झालेल्या प्रचंड वाढीपेक्षा आणि अलीकडेच २००७ व २००८ मध्ये जागतिक अर्थव्यवस्था मंदीकडे जात असताना नोंदवलेल्या तीव्र दरवाढीपेक्षाही अधिक आहे. नोव्हेंबरच्या सुरुवातीला तेलाची किंमत प्रति बॅरल ८३ अमेरिकी डॉलर होती, जी एका वर्षापूर्वीच्या सप्टेंबरमधील सरासरी ४२ अमेरिकी डॉलरपेक्षा जास्त होती.

शाई उद्योगावर परिणाम

पेंट आणि प्रिंटिंग शाई उत्पादकांवर याचा परिणाम साहजिकच खूप गंभीर आहे, कारण सॉल्व्हेंटच्या किमती आता वर्षभरापूर्वीच्या तुलनेत सरासरी ८२% नी वाढल्या आहेत आणि रेझिन्स व संबंधित सामग्रीच्या दरात ३६% नी वाढ झाली आहे.

उद्योगात वापरल्या जाणाऱ्या अनेक प्रमुख द्रावकांच्या किमती दुप्पट आणि तिप्पट झाल्या आहेत. याची उल्लेखनीय उदाहरणे म्हणजे एन-ब्युटेनॉलची किंमत एका वर्षात प्रति टन £750 वरून £2,560 पर्यंत वाढली आहे. एन-ब्युटिल ॲसिटेट, मेथॉक्सीप्रोपेनॉल आणि मेथॉक्सीप्रोपिल ॲसिटेट यांच्या किमतीदेखील दुप्पट किंवा तिप्पट झाल्या आहेत.

रेझिन आणि संबंधित सामग्रीच्या किमतींमध्येही वाढ दिसून आली, उदाहरणार्थ, सप्टेंबर २०२० च्या तुलनेत सप्टेंबर २०२१ मध्ये सोल्युशन इपॉक्सी रेझिनच्या सरासरी किमतीत १२४% नी वाढ झाली.

इतरत्र, अनेक रंगद्रव्यांच्या किमतींमध्येही मोठी वाढ झाली असून, TiO2 च्या किमती वर्षभरापूर्वीच्या तुलनेत ९% नी जास्त होत्या. पॅकेजिंग क्षेत्रात, सर्वच उत्पादनांच्या किमती वाढल्या; उदाहरणार्थ, पाच-लिटरच्या गोल डब्यांच्या किमती १०% नी आणि ऑक्टोबरमध्ये ड्रमच्या किमती ४०% नी वाढल्या.

विश्वसनीय अंदाज मिळवणे कठीण आहे, परंतु बहुतेक प्रमुख अंदाज वर्तवणाऱ्या संस्थांना २०२२ मध्ये तेलाच्या किमती ७० अमेरिकी डॉलर प्रति बॅरलपेक्षा जास्त राहण्याची अपेक्षा असल्याने, वाढलेल्या किमती कायम राहणार असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

२०२२ मध्ये तेलाच्या किमती नियंत्रणात येतील.

दरम्यान, अमेरिकेतील एनर्जी इन्फॉर्मेशन ॲडमिनिस्ट्रेशन (EIA) च्या अलीकडील शॉर्ट-टर्म एनर्जी आउटलुकनुसार, ओपेक+ देश आणि अमेरिकेकडून कच्चे तेल आणि पेट्रोलियम उत्पादनांच्या वाढत्या उत्पादनामुळे २०२२ मध्ये जागतिक द्रव इंधनाचा साठा वाढेल आणि कच्च्या तेलाच्या किमती घसरतील.

२०२० च्या तिसऱ्या तिमाहीपासून, सलग पाच तिमाहींमध्ये जागतिक कच्च्या तेलाचा वापर उत्पादनापेक्षा जास्त राहिला आहे. या काळात, ओईसीडी (OECD) देशांमधील पेट्रोलियम साठा ४२४ दशलक्ष बॅरलने, म्हणजेच १३ टक्क्यांनी कमी झाला. अशी अपेक्षा आहे की, वर्षअखेरपर्यंत जागतिक कच्च्या तेलाची मागणी जागतिक पुरवठ्यापेक्षा जास्त राहील, ज्यामुळे साठ्यात आणखी काही प्रमाणात घट होईल आणि डिसेंबर २०२१ पर्यंत ब्रेंट कच्च्या तेलाची किंमत प्रति बॅरल ८० अमेरिकी डॉलरपेक्षा जास्त राहील.

ईआयएचा अंदाज आहे की, ओपेक+ देश आणि अमेरिकेकडून वाढत्या उत्पादनामुळे, परंतु जागतिक तेलाच्या मागणीतील वाढ मंदावल्यामुळे, २०२२ मध्ये जागतिक तेल साठा वाढण्यास सुरुवात होईल.

या बदलामुळे ब्रेंटच्या किमतीवर खालील दिशेने दबाव येण्याची शक्यता आहे, जी २०२२ मध्ये सरासरी ७२ अमेरिकी डॉलर प्रति बॅरल राहील.

आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाचा बेंचमार्क असलेल्या ब्रेंटचे आणि अमेरिकेतील कच्च्या तेलाचा बेंचमार्क असलेल्या वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) चे स्पॉट भाव एप्रिल २०२० मधील नीचांकी पातळीपासून वाढले असून ते आता महामारीपूर्व पातळीपेक्षा वर आहेत.

ऑक्टोबर २०२१ मध्ये, ब्रेंट क्रूड तेलाची किंमत सरासरी ८४ अमेरिकी डॉलर प्रति बॅरल होती आणि डब्ल्यूटीआयची किंमत सरासरी ८१ अमेरिकी डॉलर प्रति बॅरल होती, ज्या ऑक्टोबर २०१४ पासूनच्या सर्वोच्च नाममात्र किमती आहेत. ईआयएचा अंदाज आहे की ब्रेंटची किंमत ऑक्टोबर २०२१ मधील सरासरी ८४ अमेरिकी डॉलर प्रति बॅरलवरून डिसेंबर २०२२ मध्ये ६६ अमेरिकी डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत घसरेल आणि त्याच कालावधीत डब्ल्यूटीआयची किंमत सरासरी ८१ अमेरिकी डॉलर प्रति बॅरलवरून ६२ अमेरिकी डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत घसरेल.

जागतिक स्तरावर आणि अमेरिकेत कच्च्या तेलाचा साठा कमी असल्याने, नजीकच्या मुदतीच्या करारांवर भाववाढीचा दबाव आला आहे, तर दीर्घ मुदतीच्या करारांच्या किमती कमी आहेत, जे २०२२ मध्ये अधिक संतुलित बाजाराच्या अपेक्षेचे सूचक आहे.